หอยลาย (Venus shell)

380

หอยลาย (Venus shell) เป็นหอยทะเลสองฝาที่นิยมจับ และนำมารับประทาน เนื่องจากเนื้อหอยลายมีรสหวานนุ่ม อีกทั้งมีราคาถูก ชาวประมงสามารถจับได้ง่าย และมีแพร่กระจายจำนวนมากในน่านน้ำไทย ซึ่งในแต่ละปีสามารถทำรายได้จากการจำหน่ายในประเทศ และส่งออกสร้างมูลค่าหลายล้านบาท

advertisement

อนุกรมวิธาน
Phylum : Mollusca
Class : Pelecypoda
Order : Eumellibranchia
Family : Veneridae
Genus : Paphia

• ชื่อวิทยาศาสตร์ : Paphia undulata B0rn,
• ชื่อสามัญ :
– Venus shell
– Short necked clam
– Carpet shell
– Surf clam
– Venus shell
– Baby clam

ลักษณะหอยลาย
หอยลายเป็นหอยสองฝาที่มีขนาดฝาทั้งสองเท่ากัน เปลือกหอยมีรูปร่างยาวรี เปลือกค่อนข้างบาง ผิวเปลือกด้านนอกเรียบ เป็นมัน และมีลายเป็นตาข่ายสีน้ำตาล ส่วนผิวเปลือกด้านในมีลักษณะเรียบ ผิเปลือกมีสีขาว ที่ขอบฝาด้านในทั้ง 2 ข้าง ในตำแหน่งบานพับของฝาหอยจะมีฟันข้างละ 3 ซี่

หอยลาย

ชีววิทยาของหอยลาย
แหล่งอาศัยของหอยลาย
หอยลายชอบอาศัยตามดินโคลนตามชายฝั่งทะเลบริเวณปากแม่น้ำที่มีอินทรีย์สารทับถมกัน โดยจะชอบอาศัยตามชายฝั่งที่มีความลึกประมาณ 3-6 เมตร และสามารถพบได้ในระดับความลึกมากกว่า 6 เมตร ในระยะห่างจากฝั่ง 0-3 กิโลเมตร ทั้งอยู่บริเวณหน้าโคลน เพื่อกินอาหารที่ลอยหน้าผิวโคลน และฝังตัวเองลงโคลน 1-10 ซม. เพื่อกินอาหารที่ทับถมในโคลน

อาหาร และการกินอาหาร
อาหารของหอยลายที่สำคัญ ได้แก่ แพลงก์ตอนพืช และสัตว์ รวมถึงซากพืช ซากสัตว์หรืออินทรีย์สารที่เน่าเปื่อยที่ทับถมในดินโคลน

การผสมพันธุ์ของหอยลาย
หอยลาย เป็นหอยแยกเพศอยู่คนละตัวกัน ทำให้มีการผสมพันธุ์ข้ามตัว โดยมีช่วงสมพันธุ์ 2 ครั้ง ในรอบปี คือ ในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม โดยจะมีการวางไข่มากในเดือนเมษายน และช่วงที่ 2 คือ ช่วงเดือนสิงหาคม-พฤศจิกายน โดยจะมีการวางไข่มากในเดือนตุลาคม หอยลายตัวเต็มวัยที่สามารถเริ่มสืบพันธุ์ได้จะมีขนาดตั้งแต่ 3.0-3.8 เซนติเมตร หรือมีอายุประมาณ 1 ปี ขึ้นไป ทั้งนี้ หอยลายจะมีอายุขัยได้ประมาณ 3 ปี

การแพร่กระจาย
หอยลายพบแพร่กระจายทั่วไปบริเวณปากแม่น้ำ โดยเฉพาะปากแม่น้ำทางฝั่งอ่าวไทย เช่น ชลบุรี สมุทรปราการ และตราด เป็นต้น โดยมีแหล่งประมงที่สำคัญ คือ จังหวัดตราด ส่วนทางฝั่งทะเลอันดามัน พบมากบริเวณปากแม่น้ำในแถบจังหวัดพังงา ภูเก็ต ตรัง และระนอง เป็นต้น โดยหอยลายที่พบในประเทศไทยมีประมาณ 3 ชนิด คือ
1. Paphia undulata
2. P. alapapilionis
3. P. crassisulca

1

2

3

ทั้งนี้ แต่ละชนิดจะมีลักษณะของลวดลายบนฝาหอยที่แตกต่างกัน และชนิดที่พบมาก และนิยมนำมารับประทานหรือทำการประมง และส่งออก คือ Paphia undulata

ประโยชน์หอยลาย
1. หอยลายนิยมนำมาประกอบอาหารในหลายเมนู อาทิ ผัดหอยลาย ใช้เนื้อประกอบอาหาร
2. หอยลายนำมาแปรรูปเป็นหอยลายอบแห้ง หอยลายกระป๋อง เป็นต้น
3. หอยลายสามารถเพาะเลี้ยงได้เหมือนหอยทะเลชนิดอื่น ซึ่งแต่ละมีมีการจำหน่าย และส่งออกสร้างลายได้ให้แก่ชาวประมงหลายล้านบาท
4. เปลือกหอยลายนำไปบดเพื่อใช้เป็นส่วนผสมอาหารสัตว์

การประมงหอยลาย
การประมงหรือการจับหอยลาย ชาวประมงจะใช้วิธีการนำเรือวิ่งออกบริเวณปากอ่าวหรือแถบชายฝั่ง แล้วทิ้งคราดหรือกระชังที่มีเชือกผูกติดกับเรือลงน้ำ จากนั้น จากนั้น จะวิ่งเรือเพื่อลากกระชังเป็นวงรอบ 5-10 ก่อนจะนำกระชังขึ้นมาเพื่อสำรวจความชุกชุมของหอยลาย ก่อนจะเก็บหอยลาย และทิ้งกระชังลงลากอีกครั้งหากหอยลายชุกชุม หากมีปริมาณน้อย ชาวประมงมักจะวิ่งเรือไปสำรวจแหล่งใหม่ แต่โดยทั่วไป ชาวประมงจะทราบว่าแหล่งไหนที่มีหอยลายชุกชุม และจะเข้าจับหอยลายเป็นช่วงๆเพื่อให้หอยลายขยายพันธุ์ และเติบโตให้ได้ขนาด ทั้งนี้ หอยลายที่นิยมจับ และเป็นที่ต้องการของตลาดจะมีขนาดตั้งแต่ 3 เซนติเมตร ขึ้นไป

การทำหอยลายกระป๋อง
1. นำหอยมาใส่ตะแกรง และล้างน้ำให้สะอาด
2. ชั่งน้ำหนักหอยลาย 5 กิโลกรัม เพื่อเข้านึ่งในแต่ละครั้ง
3. นำหอยลายไปนึ่งนาน 10 นาที เพื่อให้ฝาหอยเปิด
4. นำหอยไปแช่ในละลายที่ใช้เติมในกระป๋อง ความเข้มข้นร้อยละ 15
5. นำหอยลายมาแยกเนื้อ และล้างน้ำให้สะอาด
6. ลวกหอยลายที่อุณหภูมิประมาณ 80 °C ในสารละลายผสมของน้ำเกลือ 0.1% และกรดซิตริก 0.2% นาน 3 นาที
7. นำหอยลายนำขึ้นมาใส่ตะแกรงเพื่อให้เสด็ดน้ำ และให้เย็นลง
8. นำหอยลายบรรจุในกระป๋อง
9. เติมสารละลายที่ใช้บรรจุ (เกลือ 2.0%, น้ำตาล 1.0%ม ไดโซเดียมแคลเซียม อีดีทีเอ 0.1% และกรดซิตริก 0.2%)
10. นึ่งฆ่าเชื้อ และปิดฝากระป๋อง

advertisement